Eğer hala geçmediyseniz özellikleri birbirinden çok farklı beş sürüm halinde çıkan ve beraberinde bir çok yenilikler getiren Windows Vista’nın, sizin işinize yarayacak özelliklerine sahip sürümünü ve bu sürümde performans elde edebilmeniz için sistem gereksinimlerini ve 2. bölümdede gerekli performans iyileştirmelerini ele alacağız.

Windows Vista’nın Sürümleri

Vista Home Basic
Vista’nın en sade sürümü, Windows XP ile aralarında fazla bir değişiklik göremeyeceksiniz.

Vista Home Premium
Media Center özellikleri, HDTV desteği, DVD yazıcı programı, daha fazla donanım desteği ile bir çok kullanıcının seçebileceği bir sürüm.

Vista Business ve Enterprise Edition
Son kullanıcıların fazla işine yaramayacak IIS web server, fax gibi özellikleri bulunan bu sürümlerde, fiyat farkıyla da Home Premium’dan ayrılıyor.

Vista Ultimate Edition
Tüm Vista özelliklerinin bulunduğu sürüm. Tüm donanımlara destek, Media Center, fazladan oyunlar, masaustu arkaplanında full-motion video, BitLocker şifreleme…

Bu versiyonların 32-bit ve 64-bit gibi varyasyonları bulunuyor.

Windows Vista Lisans Şartları

Paketli satın aldığınız Windows Vista sürümünü istediğiniz kadar bilgisayara yükleyebilirsiniz. Yeni bilgisayar aldığınızda yanında Vista’nın OEM sürümünü alabilirsiniz. OEM sürüm sadece bir bilgisayara yüklenebilir, ikinci bir bilgisayara yükleyemiyorsunuz, bilgisayarınızı upgrade ettiğinizde sorun yaşayabilirsiniz.

Windows Vista Fiyatları

Windows Vista Sistem Gereksinimleri

Windows Vista Çalıştıran Bilgisayar

• Modern bir işlemci (en az 800 MHz)
• 512 MB RAM
• DirectX 9 Çalıştıran ekran kartı

Windows Vista Premium Çalıştıran Bilgisayar

• 1 GHz 32-bit (x86) veya 64-bit (x64) işlemci
• 1 GB RAM
• WDMM sürücülü DirectX 9 Çalıştıran ekran kartı, en az 128 MB RAM'li ekran kartı, Piksel Shader 2.0 ve 32 bit piksel başına
• 40 GB Harddisk, 15 GB Boş alan
• DVD Sürücü
• Ses çıkışı
• İnternet bağlantısı

Windows Vista Çalıştıran Minimum Sistem Gereksinimi

• 800 MHz hızında 32-bit (x86) veya 64-bit (x64) işlemci
• 512 MB RAM
• SVGA (800x600) çalışabilen ekran kartı
• 20 GB Harddisk, 15 GB Boş alan
• CD-ROM Sürücü
• Windows Vista Upgrade Advisor
• (Windows Vista Donanım Yenileme Tavsiyecisi)

Microsoft’un çıkardığı bu test programının raporları sayesinde sisteminizin Vista için uyumlu olup olmadığı hakkında daha fazla bilgi sahibi olabilirsiniz. Test yaklaşık 2 dakika sürüyor. Sonuçta sisteminizi, donanımınızı, sisteminizde yüklü olan programların Vista ile uyumunu test ediyor. Bu program sadece 32-bit Windows XP işletim sisteminde çalışıyor. Windows 98, 2000, XP 64-bit sistemlerinde çalıştıramazsınız.

Sistem Testi
İşlemcinizi, RAM miktarını, boş harddisk miktarını, ekran kartını test ediyor.

Donanım Testi
Burada Vista ile uyumlu olan ve uyumlu olmayan donanımlarınızı gösteriyor. Buradaki sonuç donanımların Vista’ya uygun sürücülerinin çıkıp çıkmadığıyla alakalı olduğundan birazda donanım üreticisine bağlı. Test sonucunda yeni aldığım tarayıcımı ve ekran kartımı tanımaması benim için biraz üzücü oldu. Ama Nvidia’nın onboard network kontrolcüsünü tanımaması beni umutlandırdı. Paniğe kapılmaya gerek yok elbet bunlar içinde driver çıkacaktır. Microsoft’ta sistemini iki sene önce alanlar için problem olmayacağını söylüyor.

Program Testi
Sistemimde yüklü olan Nero 7, Kaspersky Anti-Virus, Alcohol 120% yazılımlarınında Vista ile uyumsuz olduğunu söyledi. Bununda 64-bit destekli sürümlerinin çıkmadığı için böyle bir sonuç aldık. Kaspersky’nin 64-bit destekli sürümü 1 hafta kadar önce çıkmıştı. Upgrade Adviser programı güncellenmemiş sanırım.

Yeni sistem alacak olanlara da bizim tavsiyemiz Microsoft’un önerdiği minimum değerleri baz alarak bilgisayar almayın, sonunda sadece Vista ile baş başa kalırsınız. Oyun, Grafik işleme yazılımları, Anti virüs taraması başladığı zaman sisteminizde sorun yaşayabilirsiniz. Bu değerler en çok donanım üreticilerinin işine yarayacak sanırım, her ürettikleri donanıma Vista Ready yazabilecekler.

Yeni I/O Özellikleri

SuperFetch

Windows XP’de sık kullanılan uygulamalar prefetch adlı bir klasorde sabit diskte saklanırdı. SuperFetch’de ise kullanıcıların sık kullandığı programa ait yükleme dosyalarını bellekte saklayarak programın bir daha ki sefere daha hızlı açılabilmesini sağlıyor. Böylece programın başlaması sırasında düşük erişim hızlarına sahip sabit disklerden veri alınmadığından programlar daha hızlı açılıyor.

SuperFetch’de RAM miktarı da önem kazanıyor, raminiz ne kadar fazlaysa o kadar programa ait dosya bulundurabilirsiniz. RAM’in sistem tarafından kullanılmayan kısmı bu uygulamanın kullandığı dosyalar ile dolduruluyor ve Task Manager’da boş ram miktarı sıfır olarak gözüküyor. SuperFetch ile güç gereksinimi düşük olan dizüstü gibi bilgisayarlarda enerji kullanımını da arttıracaktır. RAM’lerin her zaman dolu olması ve yüksek voltajda çalışması ne kadar mantıklı bilinmez ama devamlı açık olması durumunda RAM’ler için iyi bir soğutma gerektireceği kesin.

SuperFetch’in kullanıcı alışkanlıklarına göre ayarlanabilmesiyle devamlı gereksiz uygulamalarla dolu olması engellenmiş. Mesala her sabah saat 10’da Outlook’u açıyorsanız önceden Outlook’a ait yükleme dosyalarını belleğe alıyor.

Windows Vista’nın RAM Gereksinimi

512 MB RAM
Vista’nın minimum RAM gereksinimidir. Performans alabilmeniz için kullanmadığınız Windows Servislerini kapatabilirsiniz. Vista kullanırken birden fazla program çalıştırmayacaksanız sorun yok.

2 GB RAM’li bir sistemde 4 program açıp birini kapattığımızda kapanma yaklaşık 2 saniye sürerken, 512 MB RAM’li sistemde kapanması 12 saniye sürüyor.

1 GB RAM
512 MB RAM’e göre etkisini çok fazla hissettiriyor. Aramalar, program açma ve kapamalar daha hızlı gerçekleşiyor. Sorun yaşamak istemiyorsanız minimum 1 GB RAM’iniz olmalı.

2 GB RAM
1 GB ile aralarında fazla performans farkı olmasa da boş alanı SuperFetch’e ayırırsanız Windows Vista’nın sağladığı yüksek performansı elde edebilirsiniz.

3 GB RAM

3 GB RAM’in farkınıda şöyle bir test ile anlatalım. 2 GB RAM’li sistemde Adobe Photoshop CS3’te 104 tane resim açılır. Tüm resimler açıldıktan sonra uzunca bir süre beklenir. Sonra Microsoft Word 2007 açılır. Windows XP’nin açması 8 saniye sürer. Windows Vista’nın açması 20 saniye sürer. 3 GB RAM’li sistemde aynı şeyler tekrarlandığında Windows Vista’nın açması 1,31 saniye sürüyor. Windows Vista yükleyeceğim ama Windows XP’den performanslı çalışsın istiyorsanız alabileceğiniz kadar çok RAM alın.

SuperFetch'in Bellek Kullanımı ve Performans Üzerindeki Etkisi

Önceden de söyleyiğimiz gibi, Superfetch in dayanak noktası gayet basit - sık kullandığınız programları gözetleyerek hafızasında en iyi şekilde tutan zeki bir yazılım mekanizması. Eğer çok sık Photoshop kullanıyorsanız, SuperFetch ram inizin Photoshop.exe için kullandığınız kadarını hafızasına not alıp ana bellekteki libraryler ile birleştiriyor. Böylece ram'in ayrılan kısmını sadece Photoshop için kullanmış oluyorsunuz. Kısacası hızlı çalıştırmak istediğiniz program sayısının artması, ram'inizin miktarı ile doğru orantılı.

2. Bölümde taze-install sonrası sisteminizin 25%-30% (eğer yeterince güçlü bir sisteminiz yoksa) performansını arttırabilecek en çok yapılan ayarlara göz atacağız. Görüşmek üzere!